CÔNG TẮC TƠ – KHỞI ĐỘNG TỪ ( TIẾP THEO)

5.2. KHỞI ĐỘNG TỪ
5.2.1.Định nghĩa :

– Là TBĐ dùng để đóng cắt và điều khiển từ xa các mạch điện động lực hoặc đảo chiều quay và bảo vệ động cơ

Cấu tạo: gồm
+ Công tắc tơ (đóng cắt )
+ Rơle nhiệt ( bảo vệ )
Phân loại:
+ Khởi động từ đơn : 1 Công tắc tơ và rơle nhiệt
+ Khởi động từ kép : 2 Công tắc tơ và rơle nhiệt
5.2.1.1 Khởi động từ đơn :
• Tác dụng : để đóng cắt và bảo vệ mạch điện cũng như động cơ khi bị quá tải.
♦ Sơ đồ mạch điện

– Mở máy động cơ : đóng CĐ,  ấn D -> K có điện ->tiếp điểm K 1.2.3 đóng -> ĐC quay
– Dừng động cơ : ấn N -> K mất điện —> K1.2.3 mở >ĐC dừng
+ Khi quả tâi -► RN tác động -► tiếp điểm RN mờ -► K mất diện K1.2.3 mở -> ĐC dừng
– Thay thế cầu dao , cầu chì bằng ATM

5.2.1.2 Khởi động từ kép:

– Ngoài chức năng giống KĐT đơn còn thêm chức năng đảo chiều quay động cơ

Động cơ khởi động thuận : dóng CD ->ấn Dt -> Kt có điện -> tác động Kt đóng -> động cơ quay thuận
Muốn động cơ quay ngược ấn nút D -> động cơ dừng->Đn->Kn có điện ->K đóng
Để tránh tình trạng 3 công tác tơ hoạt động đồng thời gây ngắn mạch các pha người ta sử dụng tiếp điểm phụ thường đóng của công tắc tơ này khống chế công tắc tơ kia và ngược lại
Để bảo đảm an toàn tuyệt đối người ta còn sử dụng khoá liên động cơ khí giữa các nút ấn.

5.2.2.Công Dụng

> Khởi động từ là một loại khí cụ điện dùng để điều khiển từ xa việc
đóng —ngắt, đảo chiều và bảo vệ quá tải (nếu có lắp thêm rơle nhiệt) các động cơ không đồng bộ ba pha rôto lồng sóc.
> Khởi động từ có một contactor gọi là khởi động từ đơn thường để đóng-ngắt động cơ điện. Khởi động từ có hai contactor gọi là khởi động từ kép dùng để thay đổi chiều quay của động cơ gọi là khởi động lừ đảo chiều. Muốn bảo vệ ngắn mạch phải lắp thêm cầu chì.

5.2.2.1 Các Yêu Cầu Kỹ Thuật

> Động cơ điện không đồng bộ ba pha có thể làm việc liên tục được hay không tuỳ thuộc vào mức độ tin cậy của khởi động từ. Do đó khởi động từ cần phải thỏa mãn các yêu cầu kỹ thuật sau:
+ Tiếp điểm có độ bền chịu mài mòn cao.
+ Khả năng đóng – cắt cao.
+ Thao tác đóng – cắt dứt khoát.
+ Tiêu thụ cồng suất ít nhất.
+ Bảo vệ động cơ không bị quá tải lâu dài ( có rơle nhiệt ).
+ Thỏa điều kiện khởi động ( dòng điện khởi động từ 5 đến 7 lần dòng điện định mức).
Khởi động từ thường được phân chia theo
> Điện áp định mức của cuộn dây hút: 36V, 127V, 220V, 38OV, 500V.
> Kết cấu bảo vệ chống các tác động bởi môi trường xung quanh: hở, bảo vệ, chống bụi, nước, nổ…
> Khả năng làm biến đổi chiều quay động cơ điện không đảo chiều quay và đảo chiều quay.
> Số lượng và loại tiếp điểm: thường hở, thường đóng

5.2.2.2 Lựa Chọn và Lắp Đặt Khởi Động Từ

> Hiện nay ở nước ta, động cơ không đồng bộ ba pha rôto lồng sóc có công suất từ 0,6 đến 100KW được sử dụng rộng rãi. Để điều khiển vận hành chúng, ta thường dùng khởi động từ. Vì vậy để thuận lợi cho việc lựa chọn khởi động từ, nhà sản xuất thường không những chỉ cho cường độ dòng diện suất định mức mà còn cho cả công suất của động cơ điện mà khởi động từ phục vụ ứng với các điện áp khác nhau.
> Để khởi động từ làm việc tin cậy. khi lắp đặt cần phải bắt chặt cứng khởi động từ trên một mặt thẳng đứng ( độ nghiêng cho phép so với trục thẳng đứng ± 5°), không cho phép bôi mỡ vào các tiếp điểm và các bộ phận động. Sau khi lắp đặt khởi động từ và trước khi vận hành, phải kiểm tra:
– Cho các bộ phận động chuyển động bằng tay không bị kẹt, vướng.
– Điện áp điều khiển phải phù hợp điện áp định mức của cuộn dây.
– Các tiếp điểm phải tiếp xúc đều và tốt.
– Các dây đấu diện phải theo đúng sơ đồ điều khiển.
– Rơle nhiệt phải đặt ở nấc dòng điện thích hợp.
– Khi lắp đặt khởi động từ cần đặt kèm theo cầu chì bảo vệ.
Câu hỏi:
1) Nêu khái quát và phân loại contactor
2) Nêu cấu tạo và nguyên lý hoạt động của contactor.
3) Phân biệt các loại tiếp điểm có trong contactor.
4) Cho biết các chế độ làm việc của contactor xoay chiều.
5) Cho biết các chế độ làm việc của contactor xoay chiều.
6) Nêu các thông số kỹ thuật và điều kiện để chọn công tắc tơ
Bài tập 1: Chọn contactor theo tải là động cơ KĐB 3 pha rotor lồng sóc 10HP, 22OV, cosφ = 0.75, η=0.8. Kmm = 4, vận hành dừng động cơ bình thường.
Bài tập 2: Một lò nung có công suất 5KW, 1 pha 22OV. η=0.8. chọn contactor để đóng ngắt cho tải trên.

Bài tập 3: Hãy chọn công tắc tơ điều khiển động cơ có các đặc tính và số liệu sau đây:
-Động cơ 3 pha lồng sóc

-Điện áp lưới (3×400)
-Công suất có ích đối với trục (động cơ) Pu =8kw
-Cosφ =0.8, η=0.79
-Làm việc 20 giờ mỗì ngày
-150 lần thao tác / một giờ
-200 ngày làm việc trong một năm
-Ngắt động cơ theo đồ thị loại AC 3
-Chế độ kiểm tra xem xét: một năm một lần
Bài tâp 4: Hãy chọn công tắc tơ điều khiển máy nén không khí các đặc tính và số liệu sau đây:
-Động cơ 3 pha lồng sóc
-Điện áp lưới (3×400)
-Công suất có ích đối với trục (động cơ) Pu =7.5kw
-Cos φ=0.78, η=0.85
-Làm việc 24 giờ mỗi ngày
-150 lần thao tác / một giờ
-320 ngày làm việc trong một năm
-Khoảng thời gian khởi động 3 giây, thừa số vận hành là 80%
-Chế độ kiểm tra xem xét: Làm việc trong 4 năm mà không cần kiểm tra

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.