BÀO BÁNH RĂNG TRỤ RĂNG THẲNG P2: Phương pháp bào bánh răng trụ răng thẳng

3 Phương pháp bào bánh răng trụ răng thẳng

Bào răng thẳng trên máy bào, xọc, là một việc làm cho những thợ lành nghề. Bởi việc chế tạo, mài sửa dao luôn phức tạp và công phu. Dao bào bánh răng trụ răng thẳng là dao bào rãnh định hình với dạng các đường cong thân khai, thường được sử dụng nhiều dao có kích thước, hình dạng khác nhau, trong đó ít nhất phải có một dao gần đúng.

Khi gia công trên máy bào ngang, dùng dao bào cắt, bào phá, bào định hình theo cung thân khai của răng. Khi gia công trên máy xọc đứng, dùng dao xọc răng. Kích thước và hình dạng lưỡi dao phụ thuộc vào biên dạng môđun (m) và số răng (z) của bánh răng cần xọc. Muốn đạt hình dạng ràng thật đúng, mỗi môđun đòi hỏi có một bộ dao riêng. Như vậy cần tới rất nhiều dao. Dao bào có được biên dạng lưỡi cắt tương ứng, vật liệu làm dao thường là thép hợp kim dụng cụ hoặc thép gió toàn thân. Với dao cỡ lớn, có thể gắn lưỡi hợp kim cứng (năng suất tăng ít nhất gấp đôi so VỚI dao thép gió. tuy nhiên rất dễ vỡ và mài sửa rất khó).

3.1Phương pháp bào bánh răng trụ răng thẳng trên máy bào ngang

3.1.1 Chọn dao bào

Như trên đã nêu, quá trình bào bánh răng trụ răng thẳng thường được dùng trong điều kiện bánh răng có môđun lớn (bước lớn và chiều sâu cắt lớn) Vì thế bào bánh răng trụ răng thẳng là phương pháp bào các đường cong định hình. Những đường cong này tiếp xúc với nhau tạo thành biên dạng thân kha và mục tiêu để truyền chuyển động (tức là hai hoặc nhiều bánh răng ăn khóc với nhau). Khi bào răng tháng trên máy bào ngang ta phải chuẩn bị các loại dao bào sau (hình 2.3)

a Dao bào cắt.

b Dao bào phá

c Dao bà cong (định hình)

Hình 2.3. Sử dụng dao để bào rãnh răng

3.1.2 Kiểm tra phôi và lấy dấu sơ bộ

Để bào các bánh răng đảm bảo độ chính xác cao, không dẫn đến phế phẩm, thì việc kiểm tra phôi, kiểm tra các yêu cầu kỹ thuật của phôi như: Độ đồng tâm, độ vuông góc giữa mặt trụ và mặt bên, hay các yêu cầu kỹ thuật khác. Nếu các yếu tố kỹ thuật đó đảm bảo thì mới thực hiện các bước tiếp theo. Trong trường hợp bào bánh trụ răng thẳng ta nên vạch dấu tâm của
rãnh hoặc biên dạng của răng nhằm định hình cho việc gia công thuận lợi. Cách vạch dấu ta phải thực hiện một cách nghiêm túc và chính xác.

a. Vạch dấu bằng đầu phân độ vạn năng kết hợp với dưỡng răng

Để thuận lợi cho việc vạch dấu cũng như xác định chiều sâu (chiều cao răng) nên trước khi xác định vị trí của từng rãnh răng ta tạo đường tròn chân răng (hình 2.4). Xác định số răng của bánh răng trụ răng thẳng cần gia công và tiến hành tính toán số vòng lỗ, số lỗ trên vòng lỗ được xác định, sau đó chia các phần đều nhau trên đường tròn. Như vậy bước này ta đã xác định được tâm của rãnh cắt. Muốn điều chỉnh chiều rộng trên của rãnh, ta phải tính toán cụ thể và dịch chuyến mũi vạch với khoảng cách tương ứng bằng chiềurộng trên của rãnh. Cứ như thế ta có thể tạo được rãnh cần bào theo ý muốn. Nối các điểm thích hợp lại với nhau ta được các dấu tương ứng với các rãnh răng của bánh răng cần bào.

b. Vạch dấu bằng dưỡng răng

Vạch dấu theo dưỡng là một công việc rất đơn giản nếu biên dạng của răng, các thông số’ hình học của răng thích hợp với dưỡng. (Dưỡng được gia công nguội với sự trợ giúp của đầu phân độ vạn năng). Ta đặt bề mặt của dưỡng trùng khít lên bộ mặt của phôi bánh răng, dùng một dụng cụ vạch đủ nét để vạch sau đó chấm dấu chính xác. Trong trường hợp số răng của dưỡng không đủ số lượng theo bánh răng ta có thể vạch từ từ và chồng khít liên tiếp cho đến hết số răng cần gia công. Chú ý trong trường hợp vạch dấu theo phương pháp này rất có thể dẫn đến sự tích luỹ thừa, hay thiếu, vì vậy ta nên lấy dấu sơ bộ hết vòng định dạng, sau đó sẽ lấy chính xác.

c. Vạch dấu bằng các phương pháp khác

Ngoài hai phương pháp lấy dấu cho độ chính xác cao trên ta có thể lấy dấu bằng cách dùng thước cặp đổ định dạng cho từng răng, cũng có thẻ lấy dấu trực tiếp bằng dao bào kết hợp với dầu phân độ khi tiến hành bào từng răng một.

3.1.3 Định vị và kẹp chặt phôi

Trong quá trình bào thường sử dụng các dụng cụ gá phù hợp với kích thước của vật gia công, mặt khác còn phụ thuộc vào tính chất, độ chính xác, độ nhám của chi tiết. Các dụng cụ thường dùng để kẹp chặt và định vị chi tiết gồm: Các loại vấu kẹp, phiến gá, mỏ kẹp… Trong quá trình thực hành ta thường sử dụng các loại êtô vạn năng bởi các loại êtô này thường được sử dụng dễ dàng và thường có mặt ở các phân xưởng thực hành của học sinh. Đối với những bánh răng có kích thước vừa phải ta có thể gá lên đầu phân độ vạn năng.

a. Gá và rà phôi trôn êtô

Trong các trường hợp phôi có kích thước lớn bởi số răng và môđun lớn, độ phức tạp không cao, thường sử dụng phương pháp gá kẹp phôi trên eto.

b. Gá phôi trôn dầu phân độ vạn năng.

c. Các dụng cụ gá chuyên dùng khác

Các trường hợp phôi có kích thước lớn và độ phức tạp cao, ta thường sử dụng phương pháp dùng các loại đồ gá chuyên dùng phù hợp với điều kiện thực tế. Sau khi chọn được dụng cụ gá thích hợp ta tiến hành rà phôi đúng các yêu cầu kỹ thuật, kẹp chặt phôi (tâm của rãnh luôn là điểm cao nhất khi đặt dao).

3.1.4 Gá dao và điều chỉnh dao

Bào bánh răng trụ răng thẳng, thường sử dụng dao bào cắt đối với rãnh có kích thước nhỏ mục đích của việc sử dụng dao này để làm rãnh thoát dao. Đối với rãnh có kích thước lớn nhiều khi còn phải sử dụng dao bào xén trái và dao bào xén phải, dao bào định hình. Mục đích của việc sử dụng dao bào xén là làm giảm bớt lượng dư hai mặt bên của rãnh. Dao bào cắt thường có góc a1, a2 = 3° – 5°, dao bào xén thường có góc cắt p = 70° – 80°. Dao bào tinh có góc mủi dao có r = 0.1-0.5mm. Dao bào được gá lên giá bắt dao. Tâm của dao luôn luôn vuông góc với mặt phẳng ngang để tránh hiện tượng trong quá trình bào dao bị xô lệch.

3.1.5 Điều chỉnh máy

Đối với vật gia công trên máy bào ngang việc điều chỉnh máy được chia ra hai bước: Một là xác định khoảng chạy đầu bào dược xác định theo công thức:

L hành trình = chiều dài phôi + 3,5 chiều rộng của cán dao. Hai là điều chỉnh đầu bào ra vào cho phù hợp với khoảng chạy dao nghĩa là: Phần trong
của dao sẽ là 2 lần chiều rộng dao, phần ngoài của dao sẽ bằng 1,5 chiều rộng của cán dao. (Nhưng trong trường hợp phôi bào được gá trôn mâm cặp của đầu chia độ ta phải hết sức chú ý để tránh trong quá trình bào dao va chạm với đầu chia. Tốc độ của dầu bào được xác định theo bảng tốc độ đầu bào tương ứng với chiều dài của vật gia công. Nhưng trong trường hợp bào bánh răng trụ răng thẳng, ta nên chủ động lựa chọn các tốc độ min cho phép (tức là chọn tốc độ chậm hơn so với bào mặt phẳng, hay bào bậc).

3.1.6 Tiến hành, hào

a .Bào phá

Như đã nêu ở trên, lượng dư cắt gọt khá lớn khi bào bánh răng trụ răng thang nên ta phải tiến hành bào phá. Công việc bào phá thường xảy ra hai giai đoạn: cắt rãnh bằng dao bào cắt có chiều sâu cách dấu mặt dáy khoảng 1 min (nếu kích thước rãnh quá rộng thì ta có thê phá lượng dư của chiều rộng rãnh bằng dao bào xén cách vạch dấu bên một khoảng bằng 1 – 2mm)

b.Bào định hình

Sau khi dã tiến hành bào phá sát dấu ta tiên hành bào tinh bằng dao bào định hình có biên dạng giống với biên dạng của môdun và số hiệu dao môđun. Đối với bước bào tinh ta phải chú trọng việc kiểm tra thường xuyên từng răng, từng cặp răng, hoặc 3 hay 5 răng liên tiếp, ơ bước này không nhất thiết lưỡi dao phải hoàn toàn giống đường cong của fropin răng, mà ta phải đánh lưỡi dao lệch đi các vị trí thích hợp với biên dạng đó. Trong quá trình bào luôn chú ý dấu và tiến hành thử bằng dưỡng răng.

3.2  Phương pháp xọc bánh răng trăng trụ răng thẳng

3.2.1 Chọn dao

3.2.2 Tiến hành xọc

Dựa vào nguyên lý làm việc của máy xọc đứng (đã trình bày ở bài 1). Nguyên lý bàn máy chạy dao vòng tương ứng với tốc độ chuyển động của đầu dao.

Xem thêm P3 tại https://laptrinhcnc.com/bao-banh-rang-tru-rang-thang-p3-kiem-tra/

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.