Home / Thực hành / Bảo trì CNC / Bảo trì sửa chữa các mối ghép cố định

Bảo trì sửa chữa các mối ghép cố định

  1.  Bộ tài liệu vận hành máy CNC Fanuc
  2. DVD sử dụng máy Plasma với Sheetcam
  3. DVD hướng dẫn sử dụng máy khắc gỗ
  4. Bộ 400Gb file mẫu 3D Jdpaint -Artcam
  5. Khóa học vận hành máy tiện CNC
  6. 2 DVD thực hành gia công Siemens NX11
  1.  Bộ Video phay tiện Mastercam X9
  2. Tài liệu gia công khuôn Powermill
  3. Khóa học vận hành máy Phay CNC
  4. Khóa học sử dụng máy điêu khắc gỗ
  5. Khóa học lập trình CNC với Mastercam
  6. 4DVD thiết kế sản phẩm 3D Solidworks

BẢO TRÌ SỬA CHỮA CÁC MỐI GHÉP CỐ ĐỊNH

2.1. Mối ghép ren

2.1.1. Công dng, phân loại

Công dụng:

– Ren tam giác là loại ren thông dụng nhất, có độ kín khít cao, thường được sử dụng trong các kết cấu ren vít, trong bu lông, êcu, các ống thủy lực, nút ren ở các van trượt.

– Ren vuông và ren thang thường được dùng trong các cơ cấu truyền động như các vít me hành tinh, vít bàn dao của máy công cụ, vít nâng của máy, vít me cái của máy tiện ren, vít me tải, máy ép, vít me trong êtô nguội…

– Ren răng cưa thường dùng trong các cơ cấu chịu lực lớn theo một hướng như máy nén dạng cơ khí hay thủy lực, các loại kích …

– Ren cung tròn thường được dùng trong các móc nối toa tàu, nối các đường ống nước lớn…

 Phân loại:

– Căn cứ theo hình dạng prôfin thì ren được chia làm nhiều loại: ren tam giác, ren vuông, ren thang, ren răng cưa, ren cung tròn, ren bán nguyệt, ren định vị, ren góc vuông…., được thể hiện ở (hình 2.1).

– Căn cứ theo vị trí thì ren được chia làm hai loại: ren ngoài và ren trong.

– Căn cứ theo hướng xoắn thì ren được chia làm hai loại: ren phải và ren trái, như (hình 2.2) thể hiện. Đặt đứng bulông, ren từ trái qua phải lên cao dần, là phải (đai ốc vặn vào theo chiều kim đồng hồ), ren từ phải qua trái cao dần, tức là ren trái (đai ốc vặn vào ngược chiều kim đồng hồ).

– Căn cứ theo số đầu mối thì ren được chia làm hai loại: ren một đầu mối và ren nhiều đầu mối.

Ngoài ren thường dùng ra người ta còn phân loại theo bề mặt và theo công dụng:

– Căn cứ theo hình dạng bề mặt thì ren được chia làm hai loại: ren trụ và ren côn.

– Căn cứ theo công dụng thì ren được chia làm ba loại: ren lắp siết, ren truyền động và ren chuyên dùng.

– Căn cứ theo tiêu chuẩn thì ren được chia làm hai loại: ren tiêu chuẩn và ren không tiêu chuẩn.

– Theo hệ thống ren thì ren được chia làm ba loại: ren hệ mét, ren hệ anh và ren ống (trụ), được thể hiện ở (hình 2.3).

 

2.1.2. Các dạng hỏng thường gặp của môi ghép

Các dạng hư hỏng thường gặp nhất của mối ghép ren là:

– Mòn profin ren theo đường kính trung bình

– Giảm diện tích bề mặt làm việc của ren (vì mòn).

– Thân bulông bị giãn vì biến dạng dẻo.

– Thân bulông hoặc vít cấy bị uốn hoặc bị đứt.

– Các vòng ren bị cắt đứt do lực kéo hoặc nén dọc trục tăng đột ngột.

2.1.3. Các biện pháp sữa chữa các loại hư hỏng trên

> Ren bị mòn đứt hoặc mẻ trên bu lông hoặc trục có ren.

– Tiện hết ren cũ rồi cắt ren mới có kích thước nhỏ hơn, lúc này phải thay thế đai ốc mới. Nếu ren cũ đã được tôi cứng thì trước khi tiện cần ủ.

– Nếu không cho phép giảm kích thước ren thì phục hồi bằng cách hàn đắp hoặc mạ kim loại hoặc gia công cơ.

> Ren bị mòn đứt, vỡ hay mẻ, ở trong lỗ(trong thân chi tiết máy).

– Sửa tới kích thước sửa chữa bằng cách tiện, khoan hoặc khoét hết ren cũ rồi làm lại ren mới có kích thước lớn hơn lúc này phải thay bu lông hoặc vít cấy.

– Để sửa chữa tạm mối ghép ren trong trường hợp phức tạp ta có thể làm bu lông hoặc vít cấy hơi nhỉnh hơn lỗ cũ để lắp với lỗ ren mòn. Khi có dịp thuận lợi phải sửa chữa chính thức ngay.

– Trong tường hợp lỗ ren được sửa chữa bằng chi tiết bổ sung: muốn vậy ta khoét hoặc khoan lỗ ren có hỏng rộng thêm 5-6 mm nữa rồi mới tiện ren ở bạc với kích thước ren ban đầu.

> Thân bu lông bị cong.

Nắn bằng bàn ép kiểu vít me hoặc êtô để tránh hư hại ren. Khi nắn phải dùng đệm mềm để kẹp chặt chi tiết.

Các vít cấy bị cong hoặc ren hỏng đều được thay mới mà không sửa chữa.

> Bị các chất bẩn cứa chặt vào rãnh then.

Dùng bàn ren, tarô hoặc chi tiết lắp ren với nó để cạy chất bẩn ở ren và “nắn lại ren”

> Đầu bu lông đai ốc bị vỡ, méo “ chờn” (không có hình dáng sáu cạnh) các chi tiết khác bị sứt mẻ.

Dũa hàn đắp, rồi gia công cơ hoặc chỉ gia công cơ rồi dùng chìa vặn có ngàm hẹp hơn và vặn.

> Các chi tiết ren bị nứt.

Hàn đắp hoặc thay mới

> Ren méo vì xiết đai ốc quả tải.

Tuỳ theo độ hư hỏng mà áp dụng một trong các biện pháp sửa chữa đã nêu hoặc thay mới.

 > “Chết” ren (tức ren bị chặt cứng không vặn ra được) Ngâm trong xăng hoặc dầu hoả từ vài giờ đến vài ngày rồi dùng chìa vặn nối với cánh tay đòn mà vặn ra. Vặn được rồi thì tuỳ theo hình dạng ren mà sửa chữa.

2.2. Mối ghép chêm

2.2.1. Công dung, phân loại

> Công dụng:

Các loại chêm dùng để ghép chặt dùng trong mối ghép cố định và chêm dùng để điều chỉnh khe hở trong mối ghép động, ví dụ như chêm ở rãnh trượt bàn dao máy Tiện.

> Phân loại:

– Chêm ghép chặt

– Chêm điều chỉnh có khe hở.

2.2.2. Các dạng hỏng thường gặp của môi ghép

Những dạng hỏng thường gặp của mối ghép chêm là :

– Chêm bị biến dạng và nới lỏng.

– Chêm và rãnh chêm bị mòn hoặc sứt mẻ.

– Các chi tiết của mối ghép bị nứt.

2.2.3. Các biện pháp sữa chữa các loại hư hỏng trên

– Các chêm hỏng đều thay thế chứ không sửa chữa.

– Nếu chêm bị biến dạng ít và nới lỏng, có thể dùng tạm bằng cách đóng chêm chặt lại, nhưng cách này chỉ là tạm thời khi chưa có chêm thay đổi. Vì hiện tượng này chứng tỏ chêm không đủ độ cứng cần thiết nếu dùng lại chắc chắn sẽ lại bị biến dạng và nới lỏng ra.

– Các rãnh chêm bị mòn hoặc sứt mẻ được ra công rộng ra hoặc lắp chêm mới hoặc hàn liền rồi gia công rãnh mới có kích thước ban đầu.

– Các chi tiết của mối ghép bị nứt tuỳ tình trạng sẽ hàn phục hồi hoặc thay mới.

2.3. Mối ghép then

2.3.1. Công dụng, phân loại

> Công dụng: thường dùng để lắp các chi tiết máy truyền mô men xoắn như: bánh răng, bánh đai, đĩa xích… với trục. Nó được dùng rộng rãi vì cấu tạo đơn giản, chắc chắn, dễ tháo lắp, giá thành hạ…

> Phân loại: Chia ra làm hai loại

– Then lắp lỏng: Then bằng, then bán nguyệt, then dẫn hướng.

– Then ghép căng: then vát, then tiếp tuyến,…

2.3.2. Các dạng hỏng thường gặp của môi ghép

Mối ghép then bằng truyền mô men xoắn chủ yêú nhờ 2 mặt bên của then, trong quá trình làm việc mối ghép then bằng thường phải chịu tải trọng đột ngột (khi bắt đầu truyền chuyển động). Do đó, mối ghép thường có dạng hỏng như:

– Rãnh then trên mayơ và trên trục bị nong rộng, biểu hiện làm mối ghép then làm việc có độ rơ.

– Khi chịu tải trọng đột ngột hoặc khi bị quá tải mối ghép then có thể bị cắt đứt (biết con then). Hậu quả là mối ghép không truyền được chuyển động.

2.3.3. Các biện pháp sữa chữa các loại hư hỏng trên

– Trường hợp rãnh then trên may ơ hoặc trên trục bị nong rộng: Sửa lại rãnh then trên trục tới kích thươc sữa chữa sau đó làm lại con then mới. Chú ý: khi làm lại con then mới cần chọn đúng vật liêuụ tương thích để có thể đảm bảo được các yêu cầu của mối ghép.

Trong tường hợp rãnh then trên trục hoặc trên mayơ bị nong quá rộng thì chúng ta có thể gia công lại rãnh then mới, khi gia công cần chú ý quay trục (may ơ) đi một góc 90°, 135° hoặc 180° và gia công rãnh then mới tại vị trí đó.

– Trường hợp con then bị cắt đứt:

Trong trường hợp này chúng ta xử lý rất đơn giản theo cách sau: lấy phần then bị cắt đứt trên trục và may ơ ra sau đó gia công lại con then mới. Chú ý: Khi làm lại con then mới cần chọn đúng vật liệu tương thích để có thể đảm bảo được đúng yêu cầu của mối ghép.

2.4. Mối ghép then hoa

2.4.1. Công dung, phân loại

> Công dụng: thường dùng để lắp các chi tiết máy truyền mô men xoắn, đảm bảo mối ghép được đồng tâm hơn và dễ di trượt các chi tiết khác trên trục.

>Phân loại:

– Theo điều kiện làm việc của mối ghép then hoa có thể chia ra làm 2 loại:

+ Ghép cố định: Trong đó moayơ được cố định trên trục.

+ Ghép di động: Moayơ có thể trượt dọc trục.

– Theo dạng răng thì có 3 loại:

+ Then hoa răng chữ nhật: Loại này dùng khá phổ biến trong ngành cơ khí chế tạo máy.

+ Then hoa răng tam giác: Dùng truyền mômen không lớn, thường áp dụng cho mối ghép cố định.

+ Then hoa răng thân khai: Loại này truyền mômen xoắn lớn, giảm được ứng suất tập ở chân then do có biến dạng thân khai.

– Theo cách định tâm khi ghép chia ra:

+ Định tâm theo đường kính ngoài: Dùng khi moayơ không nhiệt luyện và đảm bảo độ đồng tâm cao.

+ Định tâm theo đường kính trong: Dùng mối ghép cần có độ đồng tâm cao.

+ Định tâm theo cạnh bên: Không đảm bảo độ đồng tâm nhưng lực phân bố đều trên răng, nên dùng trong trường hợp truyền mômen xoắn lớn.

2.4.2. Các dạng hỏng thường gặp của môi ghép

Những hư hỏng của mối ghép then hoa thường gặp là:

– Mòn then trong trục và rãnh then trong lỗ.

– Dập, vỡ, sứt mẻ then hoa.

– Sây sát hoặc tróc bề mặt làm việc của then hoa do tác dụng của tải trọng động

2.4.3. Các biện pháp sữa chữa các loại hư hỏng trên

– Nếu then hoa và rãnh then mòn ít mà mối ghép định tâm theo đường kính trong của trục thì cách sữa chữa tốt nhất là sửa lỗ then hoa tới kích thước sửa chữa và tăng kích thước then hoa trên trục bằng cách sấn từng then một theo chiều dọc then.

– Nêu then hoa và rãnh then mòn ít mà mối ghép định tâm theo đường kính ngoài của trục thì sửa chữa như sau : Sửa chữa then hoa tới kích thước sửa chữa Và nâng đường kính đường kính ngoài để các rãnh then hẹp lại phù hợp với kích thước sữa chữa của chiều rộng then hoa trên trục.

– Nếu then hoa và rãnh then hoa mòn nhiều nhưng chưa quá 20-25 % chiều rộng then thi gia công lỗ then hoa đến kích thước sửa chữa, hàn đắp trục then hoa rồi gia công theo kích thước lỗ then hoa.

– Nếu then hoa và rãnh then hoa mòn nhiều quá 20-25 % chiều rộng then thì ta hàn đắp toàn bộ rãnh then rồi gia công rãnh then mới.

Lưu ý : Những chi tiết phức tạp gia công khó khăn và đắt tiền, nếu còn khả năng làm việc, chỉ có một phần then hoa bị hỏng mà việc hàn đắp ảnh hưởng đến độ chính xác của chi tiết vì vậy ta phải thay phần trục có then hoa.

 ttadv2 Hơn 200 học viên thành thạo mỗi tháng, bạn cũng tham khảo xem thế nào nhé:

Biểu học phí và lịch khai giảng các khóa học CAD CAM tháng này lichkhaigiang